CAS-2, 1997’den beri kullanılan CAS testinin 2014’te yenilenen sürümüdür. 5 yaştan 18 yaş 11 aya kadar çocuk ve ergenlerde planlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl işlemleme süreçlerini ayrı ayrı ölçer. Sonuçta tek bir sayı değil, bir düşünme profili ortaya çıkar.
Dört ölçek ve on iki alt test; CAS’tan CAS-2’ye değişenler.
Yaş5 – 18 yaş 11 ay
Uygulama süresiYaklaşık 40–60 dk
UygulamaBire bir, yüz yüze
Sonuç4 PASS ölçeği + ek bileşenler
CAS-2 testi nedir, kime yapılır?
CAS-2 (Cognitive Assessment System, Second Edition), Jack A. Naglieri, J. P. Das ve Sam Goldstein’ın geliştirdiği, Luria’nın nöropsikolojik modelinden doğan PASS kuramına dayanan bireysel bir bilişsel değerlendirme testidir. Sözcük dağarcığı ya da genel kültür gibi okulda öğrenilen bilgiye daha az dayanır; çocuğun bir işi nasıl planladığına, dikkatini nasıl yönettiğine ve bilgiyi nasıl işlediğine bakar.
Türkiye uyarlaması, CAS’ın Türkiye standardizasyonunu da yürüten Doç. Dr. Tamer Ergin öncülüğünde yapılmıştır; yayımlanan bilgilere göre standardizasyon 14 ilde 1.596 öğrenciyle tamamlanmış ve uygulayıcı eğitimleri 2025’te başlamıştır.
En sık; öğrenme güçlüğü ya da dikkat güçlüğü şüphesinde, “biliyor ama yapamıyor” denilen durumlarda, üstün yetenek değerlendirmesinde ve WISC-4’ün yaş sınırını aşan 17–18 yaşındaki gençlerde tercih edilir. Ayrıntılı ve görsel bir anlatım için CAS-2 rehberimize bakabilirsiniz.
PlanlamaYol seçmek, uygulamak, kontrol etmek. Ödeve nereden başlayacağını bilmek.
DikkatSeçerek odaklanmak, ilgisiz uyarıcıyı bastırmak. Gürültüde öğretmeni dinleyebilmek.
Eşzamanlı işlemlemeParçaları bütün olarak görmek. Şekil, grafik ve metnin ana fikri.
Ardıl işlemlemeBilgiyi sırasıyla işlemek. Sesleri birleştirerek okumak, çok adımlı yönergeler.
CAS, CAS-2 ve WISC-4 yan yana
Üç test de bire bir uygulanır ve puanları yaşıtlarla karşılaştırılır; ama her biri çocuğa başka bir pencereden bakar. Aşağıdaki tablo, hangi testin neyi ayrı bir puan olarak verdiğini gösterir.
CAS, CAS-2 ve WISC-4 karşılaştırması
Özellik
CAS
CAS-2
WISC-4
Yaş aralığı
5 – 17 yaş 11 ay
5 – 18 yaş 11 ay
6 – 16 yaş 11 ay
Uygulama süresi
40–60 dk
40–60 dk
60–90 dk
Planlama
Ayrı ölçek
Ayrı ölçek
Ayrı puan yok
Dikkat
Ayrı ölçek
Ayrı ölçek
Dolaylı
Eşzamanlı işlemleme, görsel akıl yürütme
Eşzamanlı ölçek
Eşzamanlı ölçek
Algısal Akıl Yürütme
Ardıl işlemleme, sıralı bellek
Ardıl ölçek
Ardıl ölçek
Çalışma belleği içinde
Çalışma belleği
Yok
Ek bileşen
Ayrı indeks
İşlemleme hızı
Yok
Yok
Ayrı indeks
Sözcük dağarcığı, genel bilgi
Ölçülmez
Ölçülmez
Sözel Kavrama
Yürütücü işlev
Yok
Ek bileşen
Yok
Görsel – işitsel karşılaştırma
Yok
Ek karşılaştırma
Yok
Yayın yılı
1997
2014
2003
Türkiye’de
Türkiye normu var
Uyarlaması 2025
Türkiye normu var
Ayrı bir puan olarakKısmen ya da ek bileşen olarakAyrı bir puan yok
Yaş aralıkları
CAS
5 – 17 yaş 11 ay
CAS-2
5 – 18 yaş 11 ay
WISC-4
6 – 16 yaş 11 ay
WAIS
16+ yaş
468101214161820
Artıları ve eksileri
CAS 1997
Türkiye’de uzun süredir kullanılır; raporu birçok kurum için tanıdıktır.
PASS profilini aynı dört ölçekle verir.
Normları CAS-2’ye göre daha eskidir.
Yaş üst sınırı 17 yaş 11 aydır.
Yürütücü işlev, çalışma belleği gibi ek bileşenleri yoktur.
CAS-2 2014
Güncel normlar ve 18 yaş 11 aya uzanan yaş aralığı.
Planlama ve dikkati ayrı ölçer; yürütücü işlev, çalışma belleği ve görsel–işitsel karşılaştırma ile daha ayrıntılı rapor.
Öğrenilmiş bilgiye daha az dayanır; farklı eğitim ve dil geçmişindeki çocuklarda daha adil bir tablo sunabilir.
Türkiye’de yeni; bazı kurumlar henüz daha az tanıyor olabilir.
Sözcük dağarcığı ve işlemleme hızı için ayrı puan vermez.
Eski bir CAS değerlendirmesiyle puanlar birebir karşılaştırılmaz.
WISC-4 Wechsler
Türkiye standardizasyonu olan, yaygın tanınan bir testtir.
Sözel kavrama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği ve işlemleme hızını ayrı indekslerde gösterir.
Genel zihinsel kapasite için güçlü bir ölçüt sunar.
Planlama ve dikkat için ayrı puan yoktur.
Sözel bilgiye ve okul deneyimine daha bağımlıdır.
6–16 yaş 11 ay ile sınırlıdır, uygulaması daha uzundur.
Sorunuz hangisine yakın?
Hangi testin seçileceği, ailenin ve okulun sorusuna bağlıdır. Size en yakın durumu seçin; bu ölçütlerin genelde hangi teste yöneltildiğini görün.
CAS-2öne çıkarMOXOeklenebilir
Planlama ve dikkat CAS-2’de ayrı ölçeklerdir; çocuğun işe nasıl yaklaştığını ve dikkatini nerede kaybettiğini ayrı ayrı gösterir. Dikkatin hangi koşulda düştüğü de merak ediliyorsa MOXO dikkat testi tabloyu tamamlar.
Bu yönlendirme genel bilgi içindir. Hangi testin, ya da hangi kombinasyonun uygun olduğuna ön görüşmede birlikte karar verilir.
Raporda PASS profili nasıl görünür?
Temsilî bir profildir, gerçek bir danışana ait değildir. Noktalar standart puanı, dikey çizgiler güven aralığını, kesikli çizgi çocuğun kendi ortalamasını gösterir.
Her PASS ölçeği, ortalaması 100 ve standart sapması 15 olan bir standart puandır; raporda yüzdelik sıra ve güven aralığıyla birlikte verilir. Yaşıtların yaklaşık yarısı 90–109 aralığındadır.
CAS-2’yi farklı kılan, her ölçeğin bir de çocuğun kendi ortalamasıyla karşılaştırılmasıdır. Bir ölçek kendi ortalamasının belirgin altındaysa göreli zayıflık, buna ek olarak 90’ın da altındaysa bilişsel zayıflık olarak yorumlanır. Örnekteki çocukta planlama böyle bir alandır: konuyu bildiği hâlde ödeve dağınık başlayan, hatasını kontrol etmeyen çocuklarda bu örüntüye sık rastlanır.
Raporda bunlara ek olarak yürütücü işlev, çalışma belleği, sözel ve sözel olmayan içerik ve görsel–işitsel karşılaştırma bileşenleri ile evde ve okulda uygulanabilecek öneriler yer alır.
Değerlendirme nasıl ilerler?
Ön görüşmeDeğerlendirme sorusu, gelişim ve okul öyküsü konuşulur; hangi testin uygulanacağına birlikte karar verilir.
UygulamaBire bir, bataryaya göre yaklaşık 40–60 dakika. Görevler oyun gibidir; gerekirse mola verilir.
PuanlamaPASS profili, ek bileşenler ve uygulama gözlemleri birlikte değerlendirilir.
PaylaşımSonuçlar ayrı bir görüşmede ayrıntılı konuşulur; talep edilirse yazılı rapor hazırlanır.
Klinik Psikolog Yaren İlayda Korman
CAS-2 uygulayıcısı · Beylikdüzü, İstanbul
CAS-2’yi kendisi uygular, puanlar ve yorumlar. Bilişsel değerlendirmeleri klinik görüşme ve gözlemle birlikte ele alır; sonucu tek bir sayıya indirgemez.
CAS-2 uygulayıcı eğitimi
CAS (Bilişsel Değerlendirme Sistemi) uygulayıcı eğitimi
WISC-IV uygulayıcı eğitimi ve sertifikası
MOXO Türkiye uygulayıcı eğitimi ve sertifikası
Klinik Psikoloji tezli yüksek lisans, İstanbul Arel Üniversitesi
CAS-2, çocuk ve ergenlerin bilgiyi nasıl işlediğini planlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl işlemleme (PASS) alanlarında ayrı ayrı ölçen bireysel bir bilişsel değerlendirme testidir. Öğrenme ve dikkat güçlüklerinin arkasındaki bilişsel örüntüyü görünür kılar ve evde ve okulda uygulanabilecek önerilere temel oluşturur.
CAS-2 ile CAS testi aynı mı?
Aynı kurama ve aynı dört ölçeğe dayanırlar; CAS-2, CAS’ın 2014’te yenilenen sürümüdür. Normları güncellenmiş, yaş aralığı 18 yaş 11 aya uzatılmış, Konuşma Hızı alt testi çıkarılıp Görsel Rakam Dizisi eklenmiş ve raporda yürütücü işlev ile çalışma belleği gibi ek bileşenler yer almıştır.
CAS-2 kaç yaşa yapılır, ne kadar sürer?
CAS-2, 5 yaş ile 18 yaş 11 ay arasına uygulanır. Uygulama, temel ya da genişletilmiş bataryaya göre yaklaşık 40–60 dakika sürer; molalarla birlikte randevu için 1–1,5 saat ayırmanız önerilir.
CAS-2 mi, WISC-4 mü daha uygun?
Soruya bağlıdır. Dikkat, planlama ya da öğrenme sürecine dair bir soru varsa CAS-2; sözel kavrama, işlemleme hızı ve genel zihinsel kapasiteye dair bir soru varsa WISC-4 öne çıkar. Bazen ikisi birlikte uygulanır; karar ön görüşmede verilir.
CAS-2 zeka puanı (IQ) verir mi?
CAS-2 bir tam ölçek puanı verir ve bu puan genel bilişsel işlevsellik hakkında bilgi sunar. Ancak asıl değeri, dört sürecin birbirine göre nasıl dağıldığını gösteren profildedir; sonuç tek bir sayı olarak okunmaz.
CAS-2 sonucu DEHB ya da öğrenme güçlüğü tanısı yerine geçer mi?
Hayır. CAS-2 tek başına tanı koymaz; değerlendirmeye bilişsel profil bilgisi katar. Sonuçlar görüşme, gözlem ve okul bilgileriyle birlikte yorumlanır; tıbbi tanılar hekim tarafından konur.
CAS-2 testinden önce neler yapmalıyım?
Teste çalışılmaz. Çocuğunuzun iyi uyumuş ve tok gelmesi, kullanıyorsa gözlüğünü getirmesi yeterlidir. Varsa önceki değerlendirme raporlarını ve okul karnesini getirmeniz değerlendirmeye katkı sağlar.
İstanbul’da CAS-2 testi nerede yapılır?
CAS-2, İstanbul Avrupa Yakası’nda, Beylikdüzü Cumhuriyet Mahallesi’ndeki Beycity Residence’ta bulunan birimimizde, CAS-2 uygulayıcısı Klinik Psikolog Yaren İlayda Korman tarafından bire bir uygulanır. Esenyurt, Büyükçekmece, Avcılar, Başakşehir ve Bahçeşehir’den kolayca ulaşılır. Bilgi için 0553 410 46 48.
CAS-2 hakkında bilgi almak için
Salı, Perşembe ve Cuma 12:00–21:00; Cumartesi 10:00–18:00 saatleri arasında arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
0553 410 46 48WhatsAppCumhuriyet Mah. Atatürk Bulvarı, Beycity Residence B Blok, Kat 7, Daire 52, Beylikdüzü / İstanbul
Psikolojik testler tanı koymaz; sonuçlar görüşme ve gözlemle birlikte yorumlanır, tıbbi tanılar hekim tarafından konur. Yaren İlayda Korman’ın mesleki unvanı Klinik Psikolog‘dur. Görsel rehber: klinikpsikologyarenkorman.com – CAS-2
Bu web sitesi çerezleri kullanıyor. Çerezlerin bazıları üçüncü partiler tarafından sunulmaktadır. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Gizlilik Bilgisi